Καρδιαγγειακή Αποκατάσταση σε Μη αποφρακτική Ισχαιμική Νόσο του Μυοκαρδίου.

INOCA - Προβληματισμοί - Νεα δεδομένα για Καρδιαγγειακή Αποκατάσταση.

Καρδιαγγειακή αποκατάσταση και πρόληψη για ισχαιμική μη αποφρακτική στεφανιαία νόσο. INOCA (Ischaimic Non Obstructive Coronary Artery).

Σήμερα λοιπόν θα μιλήσουμε γι' αυτό το θέμα, την αβεβαιότητα που υπάρχει ως προς την κατάλληλη αντιμετώπιση της INOCA και την έλειψη ίσως κατάρτισης, γνώσεων και αυτοπεποίθησης που επικρατεί στο προσωπικό του συστήματος υγείας και των επαγγελματιών σχετικά με την συγκεκριμένη νόσο. Με βάση κάποιες έρευνες λοιπόν που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα φάνηκε ότι οι περισσότεροι επαγγελματίες υγείας δεν είχαν γνώση και ικανότητες να φροντίσουν αυτή την ομάδα ανθρώπων η δεν πίστευαν ότι τα προγράμματα αποκατάστασης ήταν κατάλληλα να υποστηρίξουν αυτη τη μερίδα πληθυσμού.

Συνήθως πρότειναν:

- 2 μη επιβλεπόμενες συνεδρίες την εβδομμάδα για 8 εβδομάδες στο σπίτι.

- Φυσική δραστηριότητα και άσκηση, συμπεριφορική υποστήριξη για την υγεία, ψυχολογική υποστήριξη, παύση καπνίσματος, διαχείριση βάρους και υποστήριξη δίαιτας, συμβουλευτική και ανάλυση φαρμακοθεραπειών.

Ο κόσμος απο την άλλη που έπασχε απο INOCA ήταν απογοητευμένος απο την διαχείρηση των επαγγελματιών υγείας καθώς έδιναν έμφαση σε κάποιες συγκεκριμένες εξετάσεις και δεν έδιναν μεγάλη σημασία στην κατάσταση παρά τις επισκέψεις στα επείγοντα με συμπτώματα εμφράγματος. Τελευταία όμως παρατηρείται μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του επιστημονικού χώρου αλλά και των συστημάτων υγείας με την συγκεκριμένη νόσο. Ωστόσο υποστηρίζεται ότι μερικές φορές μπορεί να παίζει ρόλο η περίπτωση PTSD μετατραυματικά, κρίσεις πανικού κ.α. που επηρεάζουν την καρδιά και προκαλούν τα συγκεκριμένα συμπτώματα.

Πάμε λοιπόν να δούμε τι ακριβώς είναι αυτη η κατάσταση, ξεκινώντας λοιπόν με την Ισχαιμική Στεφανιαία νόσο και ξεχωρίζοντας την απο την INOCA, είναι μια νόσος με αποφραγμένες στεφανιαίες αρτηρίες που προκαλείται λόγο αθηρωματικών πλακών με αποφράξεις που προκαλούν σημαντικές στενώσης >50 - 70% στις κύριες στεφανιαίες αρτηρίες. Η Μη αποφρακτική ισχαιμική νόσος του μυοκαρδίου απο την άλλη αποτελεί μια ομπρέλα για την κατάσταση όπου παρατηρείται ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, σπασμοί στο μυοκάρδιο, στα μικροαγγεία και στις ρυθμίσεις των αιμοφόρων αγγείων (Rahman et al. 2019). Πιο συγκεκριμένα, η ισχαιμία που προκαλείται στην INOCA με απουσία αποφράξεων στις στεφανιαίες αρτηρίες οφείλεται σε δυσλειτουργίες όπως αναφέραμαμαι στη μικροκυκλοφορία η με τη μορφή αγγειοσπασμών:

1). Coronary microvascular dysfunction (MVD): μικρά ενδομυοκαρδιακά αγγεία δεν συστέλλονται σωστά, εμφανίζεται περισσότερο σε γυναίκες, διαβητικούς και υπερτασικούς.

2). Vasospastic (Prizmental) angina: Παροδικός σπασμός των μεγάλων η μικρών αρτηριών. Μπορεί να δώσει πλήρη ισχαιμία χωρίς αθηρωματική στένωση. (RED FLAG)

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 46% των ανθρώπων που κάνουν αγγειογραφία μπορεί να έχουν INOCA αντι για Στεφανιαία νόσο του μυοκαρδίου (Ford et al. 2018). Επίσης φαίνεται ότι 2/5 ασθενείς με πόνο στο στήθος έχουν INOCA. Εάν κάποιος έχει INOCA αυξάνει το ρίσκο να παρουσιάσει καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης και έμφραγμα του μυοκαρδίου (Taqueti et al. 2018 - Maddox et al. 2014).

Προχωρόντας τώρα στην αντιμετώπιση και στην αποκατάσταση των καρδιαγγειακών νόσων, είναι γνωστό ότι η συμμετοχή σε προγράμματα καρδιαγγειακής αποκατάστασης ειδικά ατόμων με Στεφανιάια νόσο του μυοκαρδίου μειώνει τους καρδιαγγιακούς θανάτους για πάνω απο 3 χρόνια και τις εισαγωγές στα νοσοκομεία για πάνω απο 2 χρόνια με συνεπακόλοθη βελτίωση της ποιότητας ζωής αμέτρητα οφέλη στην υγεία των ασκουμένων. (Dibben et al. 2021 - Powell et al. 2018). Επίσης τόσο το face to face όσο και το home based cardiac rehab φαίνεται να είναι αποτελεσματικά στη μείωση του ρίσκου εμφράγματος και βελτίωση της ποιότητας ζωής. Έχει αναφερθεί ότι για τους ασθενείς INOCA τα συμπτώματα κοινός αυξάνονται με τον κρύο καιρό και αυτο φέρνει σε δύσκολη θέση τον κόσμο που πάσχει να παρακολουθήσει προγράμματα (REHAB) τον χειμώνα. Ακόμα και οι ίδιοι έχουν αναφέρει ότι τα συμπτώματα χειροτερεύουν με το κρύο, με το φαγητό, την φυσική εξάντληση και το συναισθηματικό στρες.

Γιαυτό λοιπόν θα πρέπει να γίνεται πιο προσεκτικός σχεδιασμός και ανάλυση του ασθενούς, να δημιουργηθούν περεταίρο προγράμματα εκπαίδευσης για αυτή την νόσο και να υπάρχει ποικιλία στην επιλογή προγραμμάτων αποκατάστασης απο το σπίτι και στα κέντρα αποκατάστασης. Τα προγράμματα των συγκεκριμένων ασθενών πρέπει να είναι εξατομικευμένα και να συμπεριλαμβάνονται στην καρδιαγγειακή αποκατάσταση, με χρήση αποτελεσμάτων καρδιολογικής κλινικής εξέτασης για προσδιορισμό καρδιακής συχνότητας που παρουσιάζονται τα συμπτώματα. Επίσης θα πρέπει να οριστή η ένταση που "φυσική εξάνλτηση" και να χρησιμοποιηθεί το λεγόμενο "grey zone - buffer zone" καρδιακών παλμών για αποφυγή συμπτωμάτων τόσο κατά την διάρκεια όσο και μετά την άσκηση.

Βιβλιογραφία:

-Nichols, S., S. Dawkes, A. Cowie, S. Brown, C. Berry, and H. Humphreys. 2025. “ Cardiovascular Prevention and Rehabilitation for Ischaemic Non-Obstructive Coronary Artery Disease: Implementation Considerations From a Survey of UK Health Professionals.” Journal of Advanced Nursing 1–10. https://doi.org/10.1111/jan.70023.

Humphreys H, Paddock D, Brown S, et al. Exploring patients’ views regarding the support and rehabilitation needs of people living with myocardial ischaemia and no obstructive coronary arteries: a qualitative interview study. BMJ Open 2024;14:e086770. doi:10.1136/ bmjopen-2024-086770

Humphreys H, Paddock D, Brown S, et al. Living with myocardial ischaemia and no obstructive coronary arteries: a qualitative study. Open Heart 2024;11:e002569. doi:10.1136/ openhrt-2023-002569

Powell, R., G. McGregor, S. Ennis, P. K. Kimani, and M. Underwood.2018. “Is Exercise-Based Cardiac Rehabilitation Effective? A SystematicReview and Meta-Analysis to Re-Examine the Evidence.” BMJ Open 8:e019656.

Rahman, H., D. Corcoran, M. Aetesam-ur-Rahman, S. P. Hoole, C.Berry, and D. Perera. 2019. “Diagnosis of Patients With Angina andNon- Obstructive Coronary Disease in the Catheter Laboratory.” Heart105: 1536–1542.

Taqueti, V. R., S. D. Solomon, A. M. Shah, et al. 2018. “CoronaryMicrovascular Dysfunction and Future Risk of Heart Failure WithPreserved Ejection Fraction.” European Heart Journal 39: 840–849

Ford, T. J., S. Bethany, G. Richard, et al. 2018. “Stratified MedicalTherapy Using Invasive Coronary Function Testing in Angina.” Journalof the American College of Cardiology 72: 2841–2855.

Maddox, T. M., M. A. Stanislawski, G. K. Grunwald, et al. 2014.“Nonobstructive Coronary Artery Disease and Risk of MyocardialInfarction.” JAMA 312: 1754–1763.

Dibben, G., J. Faulkner, N. Oldridge, et al. 2021. “Exercise-BasedCardiac Rehabilitation for Coronary Heart Disease.” Cochrane Databaseof Systematic Reviews 11: CD001800. https://doi.org/10.1002/14651858.CD001800.pub4.